اپلیکیشن شبکه جام جم
دریافت نسخه اندروید

مشاهده خبر

واقعه کربلا چه تاثیری در ادبیات فارسی داشته است؟

مرثیه سرایی و مقتل خوانی از موضوعات مطرح شده در صبح پارسی امروز بود.

حبیب مهرجو، نویسنده و پژوهشگر ادبی مهمان امروز صبح‌پارسی بود؛ وی در این برنامه به تاریخچه مرثیه خوانی پرداخت و از انواع حماسه صحبت کرد. او همچنین به تاثیر محرم و واقعه کربلا در ادبیات سخن گفت.

نویسنده و پژوهشگر ادبی گفت: ما موضوعات مختلفی در ادبیات دفاع مقدس داریم که شامل داستان‌نویسی، پژوهش و خاطرات می‌شوند و هر کدام به موضوعات خاص خود می‌پردازد؛ در بین این موضوعات، خاطرات و ادبیات دفاع مقدس بیشترین تاثیر را بر مخاطب دارند و پرطرفدارترین مورد نیز به حساب می‌آیند.

مهرجو ادامه داد: دو نوع حماسه وجود دارد که ملی و مذهبی هستند؛ حماسه ملی ما شاهکار بزرگ ابوالقاسم فردوسی، شاهنامه به حساب می‌آید که حوادث غیر حقیقی پهلوانان را مطرح می‌کند اما در حماسه مذهبی ما شاهد حوادث واقعی برای قهرمانان حقیقی هستیم. این دو نوع حماسه هر دو روایت‌گر داستان پهلوانان و قهرمانان مظلوم هستند. حتی پیش از آن که حماسه‌ها به صورت نقالی امروزی گسترش پیدا کنند، روایتگرهای حماسه‌ها اتفاقات پیش آمده برای قهرمانان را با اشاره به وقایع تاریخی مانند ظهر عاشورا غم‌انگیز‌تر می‌کردند.

وی افزود: حماسه‌ها ما را به مرثیه می‌رساند که به معنای سوگ بر مرگ عزیزان است؛ از ابتدای ادب فارسی تا قرن هشتم مرثیه سرایی به صورت قصیده انجام می‌شد و محدود به ایران نبود. ما شاهد مرثیه سرایی در یونان و عربستان نیز بوده‌ایم. اوج مرثیه سرایی در دوره حکومت صفویه دیده‌ می‌شود چرا که برخی شاهان صفوی مانند شاه طهماسب تمایل به زنده کردن مفاخر و اندیشه‌های دینی داشتند. این مسئله باعث شد انواع مرثیه‌خوانی مانند نوحه و مقتل‌خوانی نیز به وجود آید. با گذر زمان شاعران برای نوشتن مرثیه از سبک مثنوی استفاده می‌کردند که دست بازتری در ارائه مطلب داشته باشند.

او گفت: پدر مرثیه سرایی نیز محتشم کاشانی است که اشعار بسیار مشهوری دارد؛ پیش از او نیز شاعران و مرثیه‌خوانان بسیاری وجود داشتند اما هیچ‌کدام به اندازه وی مشهور نشدند.

نویسنده و پژوهشگر ادبی اظهار داشت: محرم تاثیر بسیار قابل‌توجهی در ادبیات فارسی و اعراب داشت و آیین‌های جدیدی را در عزاداری‌ها و مرثیه خوانی‌ها ایجاد کرد. این مطلب باعث ایجاد ادبیات عاشورایی شد. مهم‌ترین اثر مقتل‌خوانی کتاب «روضةالشهدا» است چرا که اولین کتاب مقتل‌خوانی به زبان فارسی به حساب می‌آید. بسیاری از نقالی‌ها، پرده‌خوانی‌ها و تعزیه‌ها از این کتاب به وجود آمدند و به صورت جدی پرورش یافتند. در دوره قاجار نیز تکیه دولت مورد استقبال قرار گرفت و مراسم باشکوهی را داشت.

برنامه صبحگاهی "صبح پارسی"که از دوشنبه تا جمعه هر هفته ساعت ۹ صبح به تهیه کنندگیحسین قطبی زادهاز شبکه جام جم پخش می شود، امروز با موضوع مرثیه سرایی بر روی آنتن رفت. در این برنامه پس از پخش آیتم‌ها و نماهنگ صبح پارسی؛  ‌کیمیا گیلانی و محمد امین نبی‌اللهی با حبیب مهرجو، نویسنده و پژوهشگر ادبی به گفت و گو نشستند.

آخرین اخبار

بازیگر ترورشده سریال بچه مهندس به استودیوی شب نشینی می آید نگاهی به نقش عاشورا در هویت‌یابی دینی نوجوانان «صبح پارسی» فردا میزبان کارشناس گل و گیاه است نگاهی بر نقش صنعت گردشگری در دنیا ژرفا و مبانی اندیشه دینی و اعتقادی قطعه ای عاشورایی از شمال کشور در باب روایت کربلا مسافری از ژاپن در شب نشینی امشب با مقوله گردشگر مذهبی بیشتر آشنا می شویم. اهمیت هویت دینی در خانواده با الگوبرداری از مکتب حسینی نقش اهمیت علوم پایه در پیشرفت جوامع پخت فطیر حلوا در بخش آشپزی خانه مهر چرا حضرت زینب (س) از جهاد امام حسین (ع) حمایت کرد؟ ژرفا و حکومت دینی شب سیزدهم محرم منتسب به بانوی آب و آیینه آیین بیل زنی قطعه ای دیگر از روایت کربلا سوگواره ی حسین در مرکز اسلامی لندن صبح پارسی چهارشنبه میزبان رییس دانشگاه شهید بهشتی «شب نشینی» امشب میزبان استاد خوشنویسی و نقاشی حماسی می‌شود نگاهی به آیین‌های عزاداری استان خوزستان صبر حضرت زینب (س) یک ویژگی انسان‌ساز و پربرکت برای بشریت است ژرفا با محوریت اندیشه ورزی روایت قطعه ای از کربلا با تعزیه شب دوازدهم محرم منتسب به مرد محراب و سجاده ؛سیدالساجدین (ع) آداب مداحی در خوزستان شب نشینی امشب میزبان یک همکار مطبوعاتی است یکی از اهداف قیام عاشورا حفظ حقانیت اسلام بود ژرفا با محوریت شعر و ادبیات غروب کربلای خونین، قطعه ای جانگداز از یک روایت شب یازدهم و غربت شام غریبان سوگواره ی حسین در مرکز اسلامی لندن امشب استودیوی شب نشینی حال و هوای عاشورا دارد ماجرای ۱۰ سال اسارت از زبان جانباز دوران دفاع مقدس شب دهم و روضه حرم ابا عبدالله علیه السلام ژرفا با محوریت هویت و فرهنگ قطعه یک روایت از صفویه تا یزد لبیک یا حسین (ع) حسین گاردی که بود؟ نگاهی به روایت شهادت حضرت علی اکبر (ع) در ظهر عاشورا سوگواره ی حسین در مرکز اسلامی لندن ژرفا و سبک زندگی باید اتمسفر دنیای معاصر را به نقاشی قهوه خانه ای وارد کرد. شب نهم؛ منتسب به سقای آب و ادب وصف حضرت ابوالفضل(ع) قطعه گمشده یک روایت ژرفا بامحوریت تاریخ و تمدن «شب نشینی» امشب میزبان بازیگر و کارگردان است پخش مراسم عزاداری از لندن روایت آزاد شدن یک غلام توسط امام حسین (ع) به دلیل کمک او به حیوانات نگاهی به جایگاه عاشورا در دنیا از دیدگاه آیینی در شب نشینی هنر لطف خداست قطعه ای سوزناک بشنویم از یک روایت در تاسوعای کوچک

ارسال دیدگاه


ارسال

جهت مشاهده دیدگاه های کاربران کلیک نمایید

دیدگاه ها